A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+

Giáo dục môi trường cho học sinh, nền tảng của sự phát triển bền vững

Môi trường là một trong những vấn đề đang được quan tâm nhiều nhất trên thế giới hiện nay bởi lẽ môi trường ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sản xuất, sinh hoạt và sức khỏe của mỗi chúng ta.

Từ khi hình thành đến nay, Trái Đất đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, ở mỗi giai đoạn có những sinh vật đặc thù khác nhau như khủng long ở kỉ Jura, voi Ma mút ở kỉ Băng hà…nhưng con  người - sinh vật bậc cao - bằng trí tuệ đã khai thác các nguồn lợi của Trái Đất nhiều nhất trong thời gian ngắn nhất làm thay đổi các cảnh quan địa lý. Trong thời gian dài, con người đã tìm mọi cách chế ngự, áp đặt và khai thác tài nguyên thiên nhiên theo cách của mình để phục vụ lợi ích bản thân. Con người đã khai thác tài nguyên khoáng sản, đất đai, rừng, sinh vật, năng lượng…quá mức mà không cần quan tâm đến khả năng khôi phục của chúng để phục vụ nền sản xuất xã hội, thỏa mãn các nhu cầu cá nhân, ăn uống. Không những thế con người còn xả thải các chất ô nhiễm vào môi trường tự nhiên.

Giữa lúc nền kinh tế - xã hội thế giới đang phát triển mạnh mẽ và đạt nhiều thành tựu về khoa học kỹ thuật thì cũng là lúc con người nhận ra rằng môi trường sống của chính mình bị ô nhiễm và tàn phá nặng nề. Trong những thập niên gần đây, các hiện tượng thời tiết cực đoan, các thảm họa thiên nhiên diễn ra ngày càng nhiều với cường độ lớn, tính bất ngờ cao và có sức tàn phá lớn như siêu bão Katrina (2004), Haiyan (2013), động đất - sóng thần (2004, 2011), mưa lũ, hạn hán, cháy rừng… đã đe dọa đến sự tồn tại của con người trên Trái Đất.

Kết quả hình ảnh cho ô nhiá»m môi trÆ°á»ng

Vì vậy đã đến lúc chúng ta phải hành động để bảo vệ môi trường sống, bảo vệ sự đa dạng sinh thái, bảo vệ Trái Đất và cũng chính là bảo vệ cuộc sống chính mình.

Khoa học địa lý đã chỉ ra rằng, mọi thành phần và cảnh quan của lớp vỏ địa lý đều tuân theo những quy luật phát triển nhất định. Trong quy luật thống nhất và hoàn chỉnh thì giữa các thành phần địa lý đều phụ thuộc lẫn nhau, chỉ cần sự thay đổi của một thành phần sẽ dẫn đến sự thay đổi của các thành phần khác. Trong bảo vệ môi trường chúng ta cũng cần tuân thủ theo quy luật trên, mỗi hành động tích cực của các cá nhân cũng đem lại những hiệu quả đáng kể cho sự phát triển bền vững và ngược lại. Hơn nữa, vấn đề môi trường và sự phát triển bền vững là vấn đề lớn, mang tính toàn cầu đòi hỏi phải có sự chung tay, nỗ lực của các quốc gia, của cả cộng đồng và mọi thành phần của xã hội thì mới đem lại hiệu quả cao.

Học sinh là một trong những đối tượng cần phải tích cực tham gia bảo vệ môi trường, vì vậy việc “Giáo dục môi trường cho học sinh,  nền tảng của sự phát triển bền vững” có ý nghĩa quan trọng nhằm thay đổi nhận thức và hành động của thế trẻ.

Học sinh là thế hệ tương lai của đất nước, là những chủ nhân quyết định đối với sự phát triển của cả xã hội, dân tộc đồng thời cũng là người bị ảnh hưởng nhiều nhất của vấn đề tài nguyên và môi trường đối với sự phát triển sau này. Do đó, chúng ta cần phải có những hành động hôm nay để họ nhận thấy trách nhiệm và thách thức của vấn đề tài nguyên và môi trường đối với tương lai của chính mình.

Thực tế thì chúng ta cũng đã tiến hành nhiều hoạt động cho học sinh nhận thấy tầm quan trọng, ý nghĩa của bảo vệ môi trường đối với sự phát triển bền vững thông qua các hoạt động giáo dục, hoạt động tổ chức dạy học của giáo viên, hoạt động ngoại khóa, tình nguyện…không chỉ trong môn học Địa lý mà còn ở nhiều môn học khác như GDCD, Sinh học, Công nghệ, Hóa học,…

Tuy nhiên dễ nhận thấy rằng các hoạt động đó đã được tiến hành nhưng hiệu quả mang lại không cao, nhiều học sinh chưa thực sự thấy hết được trách nhiệm và thách thức lớn lao cũng như có hành động thiết thực dù là nhỏ nhất trong bảo vệ môi trường sống xung quanh. Biểu hiện là:

  • Khi được hỏi về các thách thức của vấn đề tài nguyên và môi trường đối với đời sống sản xuất và sinh hoạt của con người thì nhiều em vẫn còn lúng túng khi cho rằng đó là các hiện tượng tự nhiên bình thường, không có liên quan đến các tác động mà con người gây ra đối với tự nhiên. Nhiều học sinh không hoặc rất ít quan tâm đến môi trường sống, các em chỉ quan tâm đến các lối sống phim ảnh, thời trang, cuộc sống ảo trên mạng internet.
  • Các bài học giáo dục môi trường trong chương trình học tập còn quá ít, thường bị xem là những tiết học không quan trọng, ít khi có trong các bài kiểm tra thi cử. Vì thế các em có thái độ bàng quan trong học tập và nghiên cứu các vấn đề liên quan đến môi trường. Một bộ phận không nhỏ học sinh hiện nay không coi trọng việc học các môn xã hội (đa phần các môn này có nội dung giáo dục môi trường) do các định hướng nghề nghiệp của bản thân và gia đình.
  • Nhiều hoạt động ngoại khóa, tình nguyện về môi trường chưa hiệu quả, đôi khi mang tính quảng bá hình ảnh của đơn vị, người tổ chức chứ không phải vì mục đích bảo vệ môi trường thực sự.
  • Chưa có nhiều cuộc thi sáng kiến ý tưởng cho học sinh về các biện pháp, ứng dụng khoa học công nghệ vào bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hợp lý nên chưa phát huy tối đa tính sáng tạo của các em trong lĩnh vực này. Từ đó các em thờ ơ, coi nhẹ và không có trách nhiệm với các vấn đề môi trường.
  • Rất nhiều học sinh chưa có ý thức cao trong bảo vệ môi trường sinh thái, sử dụng tài nguyên nước, năng lượng tiết kiệm, vệ sinh làm sạch môi trường sống. Tuy nhiên lại còn hủy hoại hệ sinh thái, vứt rác bừa bãi, giẫm đạp, bẻ cây cối, sử dụng tài nguyên lãng phí. Tôi đã chứng kiến nhiều bạn trẻ ngang nhiên vứt rác xuống sông, ra đường trong khi thùng rác ngay bên cạnh; nhiều bạn sinh viên tranh thủ nơi ít người vứt rác không đúng nơi quy định hoặc là vứt đúng nơi quy định nhưng bừa bãi; nhiều học sinh sử dụng điện, nước lãng phí, thậm chí khi ra về còn không tắt các thiết bị điện…

Kết quả hình ảnh cho môi trÆ°á»ng

Trước thực trạng trên chúng ta cần phải có biện pháp giáo dục, hành động cụ thể để nâng cao ý thức, trách nhiệm trong bảo vệ môi trường, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên cho học sinh. Cụ thể:

  • Tăng cường các nội dung giáo dục môi trường cho học sinh qua các bài học không chỉ Địa lý mà còn ở các môn học khác, trong các bài học cần đưa ra mức độ nghiêm trọng của các vấn đề tài nguyên môi trường đối với cuộc sống và sự tồn tại của con người trên Trái Đất. Hình thành cho học sinh thấy được mối quan hệ không tách rời giữa môi trường địa lý với đời sống sản xuất và sinh hoạt của con người, mối quan hệ này tốt đẹp hay xấu đi là ở cách đối xử của con người với tự nhiên. Qua đó các em ý thức được tương lai của mình là do chính chúng ta xây dựng từ ngày hôm nay, xây dựng trong các em tình yêu thiên nhiên, môi trường, hình thành hạt giống tuyên truyền viên, cộng tác viên tích cực trong hoạt động bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên.
  • Cần đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường sử dụng phương tiện dạy học vào trong các bài giảng về môi trường bởi lẽ phải cung cấp các hình ảnh, thước phim thực tế về môi trường, thảm họa thiên nhiên…gây ra cho con người và Trái Đất thì các em mới có nhìn nhận đúng đắn về vấn đề. Trong các bài học về môi trường, giáo viên có thể phân công học sinh thành các nhóm nhỏ để tìm hiểu, nghiên cứu, làm video về một vấn đề nào đó rồi tổ chức seminar cùng trao đổi, thảo luận.
  • Cần tổ chức các buổi ngoại khóa, tình nguyện vệ sinh môi trường ở địa phương, xung quanh khu vực sống, học tập để học sinh thấy những khó khăn trong bảo vệ môi trường để rồi các em sẽ không gây ô nhiễm môi trường. Đồng thời tổ chức trồng và chăm sóc cây xanh, trồng rừng phủ xanh đất trống, đồi trọc…
  • Cần phối hợp với các ban ngành đoàn thể, các tổ chức chính trị xã hội, doanh nghiệp tổ chức các cuộc thi ý tưởng sáng tạo khoa học kỹ thuật trong bảo vệ môi trường, chế tạo các sản phẩm tái chế từ phế liệu, tái sử dụng vật dụng đã qua sử dụng… nhằm ứng dụng vào trong cuộc sống, nâng cao ý thức sử dụng tiết kiệm tài nguyên, năng lượng tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững.
  • Chúng ta phát động phong trào quyên góp chai lọ, vật dụng qua sử dụng để gây quỹ hỗ trợ trong học tập, ủng hộ các bạn có hoàn cảnh khó khăn. Đây chính là hành động nhân đạo trong bảo vệ môi trường.

Việc giáo dục này cần phải diễn ra thường xuyên từ trong bài học đến các hành động dù là nhỏ nhất ngoài cuộc sống sẽ hình thành lên nhân cách, ý thức, trách nhiệm trong bảo vệ môi trường từ đó có sức lan tỏa trong cộng đồng, xã hội.

Trong thời đại ngày nay khoa học địa lý gánh vác vai trò nặng nề. Một mặt phải điều tra các hiện tượng tự nhiên, kinh tế - xã hội, mặt khác phải đi sâu vào nghiên cứu bản chất của các quá trình và hiện tượng của các thể tổng hợp tự nhiên, kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó địa lý học giữ vai trò quan trọng trong nỗ lực kết nối cộng đồng, xã hội chung tay bảo vệ môi trường sống vì sự phát triển bền vững của nhân loại.

- nqd -


Tác giả: nqd
Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan
Hoạt động
Tin đọc nhiều